ملا محمد مومن كرمانى
110
صحيفة الارشاد ( تاريخ افشار كرمان - پايان كار صفويه ) ( فارسى )
گردون وقار . . . امير الامراء و الامناء العظام . . . خان والاشان . . . لمؤلفه : كسرى عدالتى كه جهان شد ز عدل او * مانند گلستان ارم فصل نوبهار برجيس كوكبى كه چو خورشيد صبح عيد * نور سعادتش ز جبين است آشكار . . عادل دريادل حشمت . . . نظاما للاياله و الجلاله و العظمه و الشوكة و الشهامه و الحشمه و العز و الاقبال و الاجلال شاهرخ خان ابن اسمعيل خان افشار - ادام الله ظل عاطفته و حشمته و جلالته ، . . . در اين اوان كه . . . عموم خلايق و متوطنين اين ديار به امنيت و آرام تمام در مهاد امن و امان مسكن اختيار . . . و به امر فلاحت خود اشتغال و مدار مىنمايند ، بعد از وقوع اين همه وقايع و سوانح غريبه و صدمات و تعديات عجيبه كه به اين ديار واقع شده ، به فضل اللّه تعالى - چنانچه حيات مساعدت كند - هريك از سوانح و حوادث موقوعه را در مقام آن به تفصيل معروض رأى انور ارباب بصيرت و هنر خواهد داشت . . . » چنانكه متوجه مىشويم ، مؤلف ، سخت به انشاء و جملهپردازى اهتمام داشته ، متأسفانه ، كتاب را پر از القاب و توصيفات اغراقآميز نموده است - كه البته ما نيز ناچار بودهايم عينا بدون حذف كلمهاى - آن را نقل كنيم . نام كتاب ظن دوم : من يك ظن تازه هم در مورد نامگذارى كتاب دارم . چرا صحيفة الارشاد ؟ چه صحيفهاى ، و چه ارشادى ؟ آيا مؤلف نمىخواسته مثل بسيارى مورخين از يك سجع و جناس ناقص استفاده كرده باشد - مثلا آنها كه عجايب المقدور فى اخبار تيمور نوشتهاند ، يا حبيب السير فى اخبار افراد بشر تهيه كردهاند - مؤلف ما هم يك نوع جناس ناقص - نه تمام - در نظرش بوده باشد - مثلا صحيفة الارشاد فى طريقة الافشار ؟ يا طريفة الافشار ؟ و از اين نوع تركيب و ترتيبها ؟